 Praca i życie za granicą", nr 02/2008
Przyszła mama w pracy
Kobiety spodziewające się dziecka powinny znać swoje prawa w miejscu pracy, by uniknąć dyskryminacji
W Wielkiej Brytanii kobieta w ciąży korzysta ze specjalnych uprawnień zwanych statutory rights. Jednak spoczywa na niej również jeden ważny obowiązek – poinformowanie pracodawcy (najlepiej w formie pisemnej) co najmniej 15 tygodni przed terminem porodu o tym, że jest w ciąży, a także o dacie porodu i rozpoczęcia urlopu. W związku z ciążą Firma, w której pracuje ciężarna, może zażądać zaświadczenia lekarskiego (MATB1) z przewidywaną datą porodu. Wyda je lekarz rodzinny (GP) lub położna. Kobieta ma prawo do wolnego na wykonanie wszystkich niezbędnych badań, bez względu na długość zatrudnienia i liczbę godzin roboczych w tygodniu. Badań może być tyle, ile lekarz albo położna uznają za konieczne. Pracodawca zobowiązany jest zapłacić normalną stawkę godzinową. Jeżeli czas badań jest długi, nieobecność może być zakwalifikowana jako zwolnienie chorobowe. Jeżeli pracodawca odmawia udzielenia wolnego albo zapłaty za nie, można złożyć skargę do sądu pracy (employment tribunal) do trzech miesięcy po wizycie u lekarza. Kwestii poszanowania praw kobiet w ciąży pilnują związki zawodowe. Jeżeli pracownica należy do któregoś z nich, w razie problemów otrzyma wsparcie – szczególnie w przypadku zwolnienia z pracy, które jest z reguły uznawane przez sądy pracy za przejaw dyskryminacji ze względu na płeć. Sądy orzekają wówczas, że zwolnienie jest z mocy prawa nieważne. W przypadku konfliktu z pracodawcą kobieta może również skorzystać z pomocy organizacji ACAS zajmującej się rozwiązywaniem sporów na linii firma–pracownik drogą negocjacji. Znajdzie także pomoc w Stowarzyszeniu Matek (Maternity Aliance) lub Komisji ds. Równouprawnienia (EOC). Praca na luzie Firma zatrudniająca kobietę spodziewającą się dziecka jest zobowiązana do szczególnych starań o zapewnienie jej możliwie najbezpieczniejszych i nieuciążliwych warunków pracy. Pracodawca powinien rozważyć, jakie zagrożenia mogą wystąpić, i wyeliminować je. Szczególnie dotyczy to kontaktu pracownicy z substancjami niebezpiecznymi dla zdrowia, a także nadmiernego wysiłku fizycznego (dźwiganie ciężkich przedmiotów, długotrwała praca w pozycji stojącej, w godzinach nocnych itp.). Jeżeli nie jest możliwe przeorganizowanie pracy na danym stanowisku, firma powinna zaoferować inne zajęcie za to samo wynagrodzenie. Przy braku takiej możliwości może zawiesić pracownicę w wykonywaniu jej obowiązków, ale musi płacić dotychczasową pensję. Po porodzie przysługuje 39 tygodni płatnego urlopu. Przez pierwsze sześć tygodni wynagrodzenie wynosi 90 proc. średniej zarobków, przez kolejne 33 tygodnie nie więcej niż 112,75 funta (550 zł). Po tym czasie pracownica ma prawo powrócić na zajmowane wcześniej stanowisko. Wszystko to dotyczy jednak osób zatrudnionych na postawie umowy o pracę. Kobiety prowadzące własną działalność gospodarczą, w tym samozatrudnione (self employed), nie mogą z tych uprawnień skorzystać.
|
